Het nieuwe Warenwetbesluit machines 2026 regelt de Nederlandse handhaving van de Europese Machineverordening, die vanaf 20 januari 2027 definitief van kracht is. Vanaf die datum krijgt u te maken met strengere en uniforme eisen voor alle machines die u in de handel brengt.
Naast de nationale handhaving bevat het Warenwetbesluit machines 2026 ook verbodsbepalingen en regels voor de aanwijzing van conformiteitsbeoordelingsinstanties (CBI’s). CBI’s kunnen vanaf 17 september 2026 aangewezen worden door de Nederlandse Arbeidsinspectie.
Van Machinerichtlijn naar Machineverordening: Eén lijn in de hele EU
De Machineverordening vervangt de huidige Machinerichtlijn volledig. Waar lidstaten een richtlijn voorheen zelf mochten interpreteren, geldt de verordening direct en overal op exact dezelfde manier. Dit heft de verschillen in uitleg tussen EU-landen op. Voor de Nederlandse machine-industrie maakt dit de export binnen de EU een stuk eenvoudiger. De verordening stelt strakke, essentiële veiligheids- en gezondheidseisen om de interactie tussen mens en machine veilig te houden. De regels gelden direct voor fabrikanten, importeurs, distributeurs en CBI’s.
De belangrijkste technische veranderingen
De nieuwe verordening sluit aan op moderne technologieën en digitalisering. Dit zijn de belangrijkste wijzigingen voor uw engineering- en bedrijfsprocessen:
- Cybersecurity en AI in het ontwerp: U moet digitale risico’s, softwarebeveiliging en kunstmatige intelligentie direct meenemen in het veiligheidsontwerp van de machine. De verordening stelt hierbij strenge eisen aan onder andere de broncode.
- Digitale documentatie: U hoeft handleidingen en documentatie niet meer verplicht op papier te printen. U mag deze voortaan digitaal meeleveren, bijvoorbeeld via een QR-code op de machine.
- Heldere definities en reikwijdte: De verordening schept duidelijke kaders voor wat wel en niet onder de machine-wetgeving valt.
- Plichten voor de keten: Importeurs en distributeurs krijgen expliciete, eigen verplichtingen om de conformiteit van machines te controleren voordat ze deze verhandelen.
Minder administratie door digitale logboeken
Vanaf 20 januari 2027 kiest u zelf of u een papieren of digitaal logboek gebruikt. Een fysiek exemplaar van het liftenboek, kranenboek of hijs- en hefwerktuigenboek hoeft vanaf die datum niet meer verplicht op de werklocatie te liggen. Een verwijzing naar een op afstand beschikbare, vrij toegankelijke digitale versie van het logboek en de bijbehorende certificaten is wettelijk voldoende.
Het Warenwetbesluit machines 2026 is gepubliceerd in Staatsblad 2026, 261. Bekijk ook de Europese Machineverordening. Voor meer informatie kunt u ook terecht op www.arboportaal.nl
Publicatie: 01 oktober 2026
